UPDATE – maart #Kijk in uw kot!
Let op: de koninginnen van de Aziatische hoornaar zijn in het voorjaar actief bezig met het bouwen van hun eerste nest. De koninginnen zijn nog niet agressief.
Deze embryonestjes zijn erg klein – vaak niet groter dan een pingpongbal – en bevinden zich:
• Laag bij de grond
• Beschut
• Niet hoger dan 3 meter
• Bevat in het begin alleen de koningin
Waar zoeken?
#Kijk in uw kot! Ga op inspectie in en rond je woning, vooral op deze plekken:
- Tuinhuizen
- Carports
- Onder dakgoten
- Nestkastjes
- Brievenbussen
- Opbergboxen
- Kinderspeelhuisjes
- En natuurlijk… ongebruikte bijenkasten
Deze locaties zijn ideaal voor een embryonest omdat ze veilig en beschut zijn.
We raden aan om nesten actief op te sporen, te melden op Vespa Watch en te (laten) bestrijden. De bestrijding kan relatief goedkoop en zonder chemische bestrijdingsmiddelen.
Lentevallen
Waarom voorzichtig omgaan met lentevallen?
De Aziatische hoornaar vormt een groeiende bedreiging voor onze biodiversiteit. Ze jaagt actief op bijen en andere bestuivers en kan zo lokale ecosystemen onder druk zetten. Steeds meer burgers willen helpen door een lenteval in de tuin te plaatsen. Maar het gebruik van lentevallen vraagt zorg en kennis.
Onderstaande richtlijnen leggen uit waarom voorzichtig en correct gebruik zo belangrijk is.
Wat is een lenteval en waarom gebruiken we ze?
Lentevallen of voorjaarsvallen worden ingezet om koninginnen van de Aziatische hoornaar vroeg in het voorjaar te vangen, nog vóór ze een nest kunnen bouwen. Elke gevangen koningin betekent mogelijk één nest minder later in het jaar.
Omdat de Aziatische hoornaar zich snel verspreidt, kan vroeg ingrijpen helpen om de druk op bijenvolken te beperken.
Waarom is correct gebruik zo belangrijk?
✅ 1. Vermijd schade aan nuttige insecten
Veel commerciële of zelfgemaakte vallen zijn niet selectief en vangen ook bijen, hommels en Europese hoornaars. Dat heeft een negatieve impact op de biodiversiteit. De provincie Antwerpen benadrukt dat in zulke vallen veel bijvangst terechtkomt en raadt daarom ondoordacht gebruik van lentevallen af.
Selectieve vallen – met doorgangen die afgestemd zijn op de grootte van de Aziatische hoornaar – beperken dat risico aanzienlijk.
✅ 2. Effectiviteit is nog niet wetenschappelijk bewezen
Volgens de provincie Antwerpen is niet aangetoond dat lentevallen de populatie Aziatische hoornaars daadwerkelijk doen dalen.
Bovendien bestrijden koninginnen elkaar in de natuur al onderling. Als je net een sterke koningin vangt en een zwakkere laat ontsnappen, kan je de natuurlijke selectie verstoren.
Daarom wordt terughoudendheid aangeraden.
✅ 3. Dagelijkse controle blijft noodzakelijk
Zowel Vespabusters als het Agentschap voor Natuur en Bos benadrukken dat vallen dagelijks gecontroleerd moeten worden om bijvangst te beperken en om insecten veilig vrij te laten.
Lokvloeistof moet altijd zó worden afgeschermd dat insecten niet kunnen verdrinken. Dit kan makkelijk door een laagje kleikorrels of enkele velletjes keukenrol op de bodem van de val te leggen.
✅ 4. Registratie helpt wetenschappelijk onderzoek
Wie toch een lenteval gebruikt, wordt gevraagd om alle vangsten te registreren via MijnTuinlab.be, een project van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO).
Deze data helpen onderzoekers om de verspreiding en effectiviteit van vallen beter in kaart te brengen.
Wat werkt wél zeker?
Alle betrokken instanties zijn duidelijk:
het opsporen en neutraliseren van nesten is op dit moment de enige bewezen effectieve methode.
Daarom vraagt de gemeente om vermoede nesten altijd te melden via Vespa-Watch, zodat gespecialiseerde teams veilig kunnen ingrijpen.
✅ Wat kan jij doen als inwoner?
- Plaats alleen een lenteval als je een selectief model hebt en bereid bent om het dagelijks te controleren.
- Registreer vangsten via MijnTuinlab.be.
- Meld verdachte waarnemingen en nesten via Vespa-Watch.
- Overweeg alternatieven zoals monitoring zonder val: natuurlijke nectar- en sapbronnen kunnen soms al helpen om aanwezigheid vast te stellen
Samen beschermen we onze biodiversiteit
Met correcte informatie, zorgvuldig gebruik van vallen en vooral het gericht bestrijden van nesten, kunnen we de impact van de Aziatische hoornaar beperken. Bedankt om mee te waken over onze natuur en bestuivers.
